niedziela, 30 grudnia 2012

Życiem pisane

AUTOR: Wanda Nowik-Pala
TYTUŁ: Światłocienie
WYDAWNICTWO:  Oficyna Wydawnicza "Ston 2"
ROK WYDANIA: 2010

    Wanda Nowik-Pala, matematyk i humanistka, autorka poezji, prozy, licznych artykułów publicystycznych, nie ustaje w swojej pracy twórczej, o czym świadczy wydany niedawno kolejny tom opowiadań „Światłocienie”.
    Lektura tego zbiorku przynosi wizje postkomunistycznej rzeczywistości, dlatego spotkamy się tutaj z całą gamą problemów przeżywanych przez ludzi minionego czasu. Pojawia się więc wszechobecne przygnębienie i bezradność, wynikające z utraty wiary w lepsze życie w demokratycznym ustroju, z którym przyszła fala bezrobocia, wyzysk i szare, monotonne dni. Codzienna walka o utrzymanie rodziny rodzi rozczarowanie, rozdziela bliskich wyruszających z domu „po chleb”. Oprócz tego autorka ukazuje swoich bohaterów przez pryzmat ich uczuć związanych z dotkliwym przeżywaniem przeszłości: nieumiejętnością przebaczenia błędów osobom najbliższym, i co za tym idzie wynikającego z tego cierpienia (Łańcuch), bolesnymi wspomnieniami z czasu wojny (Lekarstwo), tęsknotą za bliskimi, którzy już odeszli (Oblicza przeznaczenia). Powraca w bolesnych retrospekcjach poczucie osamotniania i pustki, połączone z przeżywaniem często trudnej starości: ”Na drodze, kilkanaście metrów od niego, chłopiec obejmował dziewczynę. Jego rozgorączkowane dłonie błądziły po jej wysmukłym ciele z czułością i coraz większym zapamiętaniem (…). Patrzył i wydawało mu się, że czuje pulsującą młodą krew, jak by to on był tym chłopcem, a nie wrakiem leżącym bezwładnie na ziemi”. Czas drwi sobie z ludzi i przypomina, że tak naprawdę, to co kiedyś wydarzyło się, wciąż trwa, żyje w ich myślach i może w każdej chwili mocno zadrasnąć serce. Przynosi wiedzę jako prawdę, kiedyś często niewygodną, spychaną na margines, czego przykładem jest samotna i zagubiona w życiu kobieta, starająca się po latach naprawić swoje nieudane życie (Perfekcjonistka) ; ożywia niewygasłe uczucia powracające fala młodzieńczej miłości w najmniej oczekiwanych momentach, rodząc niepokój (Światłocienie), przywołuje w pamięci osoby zmarłe, budząc wielką tęsknotę i bezradność (Lekarstwo).
Ale obok wydarzeń minionych, przeżywanych we wnętrzu bohatera, dzieją się także sytuacje „tu i teraz”, które wymagają całkowitego zaangażowania się w to, co ze sobą niosą. Stąd tak dużo w opowiadaniach Nowik-Pali emocji, wyborów podejmowanych raz na gorąco, innym razem z rozwagą. Za nimi idzie świadomość, że człowiek nie jest zdany tylko na siebie, a to co robi, warunkowane jest splotem przypadków, przeznaczeniem, możliwościami człowieka i różnymi granicami go określającymi.
    Oprócz ciekawej tematyki opowiadań, należy zwrócić uwagę na bogatą warstwę językową tekstów. Przemawia malarskość opisów, tryumfujących przede wszystkim w opisach przyrody, liczne rozbudowane porównania i dygresje, kreślone przez autorkę z pasją i subtelnością oraz celne refleksje świadczące o głębokiej mądrości życiowej autorki. Posługując się stylistyką wspomnieniową i snu, idealnie oddaje wrażenie przenikania się czasów, myśli i pokoleń. Płynące dwoma wartkimi strumieniami rzeczywistości nieustannie przeplatają się, sprawiając że czytelnik wciąż partycypuje na granicy życia realnego i mistyki, bądź podąża po ścieżkach wewnętrznych wędrówek bohaterów. Jednym słowem, nowy zbiór opowiadań Wandy Nowik-Pali obfituje w liczne światła i cienie, układające się równomiernie na kolejnych stronach opowieści pisanej przez życie.





Brak komentarzy:

Prześlij komentarz