niedziela, 16 lutego 2014

Bibijne reminiscencje



   
Autor: Jan Paweł II
Oprac. Marek Czekański, Tomasz Rowiński
Tytuł: Komentarz do Ewangelii
Wydawnictwo: M
Rok wydania: 2011


   Wydawnictwo M ma do zaoferowania kolejną bardzo ciekawą propozycję z półki „teologia i duchowość”. Komentarz do Ewangelii autorstwa Jana Pawła II jest publikacją przybliżającą prawdy zawarte w Piśmie Świętym w sposób prostszy niż inne egzegetyczne książki. Oczywiście, stricte naukowe komentarze są jak najbardziej potrzebne, ale zawsze istnieje potrzeba, aby mieć pod ręką tekst bliższy zwykłemu człowiekowi, który nie ma dużej wiedzy teologicznej. Biblia oprócz tego, że powinna być w każdym katolickim domu, to powinna być także czytana.  A jak czytana to i rozumiana, bo z tym można mieć często większy problem. Już sama świadomość, że mamy tyle różnych wydań tej Księgi, że ukazują się różne tłumaczenia z języków pierwotnych, prowadzi do zasadniczego pytania: jaki cel miał autor spisujący te słowa, inaczej rzecz ujmując, co też chciał przez to przekazać? Jak wiadomo nieraz jedno zdanie czy wyraz inaczej przetłumaczone wpływa na interpretację danego fragmentu i zmienia kontekst odbieranego tekstu. Stąd też komentarze i jeszcze raz komentarze, wszelkie książki z cyklu: Lectio divina, naprowadzają do odpowiedniego zrozumienia i przyswojenia sensu danych biblijnych perykop.

   Komentarz Jana Pawła II zachwyca prostotą. Nie znaczy to, że nie ma w nim ogromu wiedzy biblijnej i różnych teologicznych refleksji. Kto zna niektóre z pism papieża Polaka, na pewno wie, jak wielkie znaczenie miało dla niego Pismo Święte.  W wielu swoich książkach, dokumentach i homiliach nawiązywał do Biblii, przytaczał przykłady, porównywał.  Jego nauczanie było przesiąknięte mądrością płynącą z Ewangelii,  z życia Jezusa i ludzi towarzyszących Mu na drodze ziemskiej wędrówki. Prawda ta, odbija się mocnym światłem w Komentarzu, gdzie na każdej stronie pojawia się tekst czy zdanie, które zachwyca i zmusza do myślenia. Porównania analizowanych  fragmentów zaszyfrowane są w kluczu nie tylko typowo biblijnym, bo mamy tu wiele odniesień do sakramentów, liturgii, Kościoła i współczesnego świata. Do życia człowieka i jego codziennym problemów. Poruszane są  kwestie eschatologiczne, etyczne, egzystencjalne. Z podejmowanych rozważań na tematy szczególnie ogólnoludzkie, wypływa wielka wiara otulona duchem humanizmu i prostoty.
   Komentarz... składa się z czterech części, czy może raczej tomów,  bo pod względem objętości każdy z  nich, jest dość długi. Pierwsza część stanowi Komentarz homiletyczny do Ewangelii Św. Mateusza a w niej są trzy rozdziały, kolejno: Ewangelia dzieciństwa Jezusa, Ewangelia o królestwie niebieskim oraz Ewangelia Męki, Śmierci i Zmartwychwstania Jezusa. Oczywiście nie ma tutaj wszystkiego, ale większość  najważniejszych zagadnień i wydarzeń biblijnych została poddana głębokiej analizie na różnych płaszczyznach. Za przykład niech posłuży tekst zatytułowany Złota zasada moralności, definiowany w odniesieniu do krótkiego fragmentu  z Ewangelii wg Św. Mateusza: Wszystko więc, co byście chcieli, żeby wam ludzie czynili, i wy im czyńcie! Albowiem na tym polega Prawo i Prorocy. Autor przedstawia problem zawarty w tej perykopie, odnosząc się do dziejów Izraela, a właściwie życia Izraelczyków, którym tak trudno było dochować wierności prawa życia, zachować to dobro i dziedzictwo duchowe przekazane i kiedyś na górze Synaj. Prorocy poszukiwali wyjścia z tej sytuacji i ukazywali prawdę, że tylko dar Boży może stanowić podwaliny pod nowy fundament życia w prawdzie i miłości. Zebrane w tej analizie refleksje są wzbogacone licznymi odwołaniami do konkretnych sytuacji ukazanych w Starym Testamencie i ewangeliach. Jeden wątek, jedna myśl wypływa z drugiej i zaskakująco łączą się one z tej wieloodcieniowej mozaiki w  sensowną całość.
We fragmencie Wiara niewiasty kananejskiej, stanowiącego omówienie perykopy z Ewangelii Św. Mateusza 15, 21-28 autor w bardzo krótkiej, kilkuzdaniowej  wypowiedzi wiąże relacje Jezusa i kobiety proszącej Go  o uzdrowienie córki  z problemem cierpienia i choroby, odczytywanych w  kluczu dzieła zbawienia.  Mimo to, że jest to jedna z bardziej ascetycznych wypowiedzi autora, to zawiera w sobie dużą moc słowa  a przede wszystkim nadzieję dla ludzi  boleśnie doświadczanych przez życie. Na końcu tekstu znajduje się odsyłacz wskazujący na źródło wypowiedzi, jakim jest tutaj Encyklika Centesimus annus oraz List Novo millenio.
Kojne części Komentarza... zbudowane na podobnych zasadach co pierwsza, z tym że, nie wszystkie rozdziały są powielone. Na drugi tom składa się np. Komentarz do Ewangelii Św. Marka, a zaczyna  Prologiem do Ewangelii i kolejno znajdziemy w nim rozdziały: Działalność zbawcza Jezusa i reakcja ludzi, Jezus urzeczywistnia swoją działalność zbawczą poprzez drogę Krzyża i Zmartwychwstania oraz Męka, Śmierć, Zmartwychwstanie Jezusa, kanoniczne zakończenie Ewangelii Św. Marka. Trzeci tom dotyczy Ewangelii wg św. Łukasza  a czwarty Ewangelii Janowej.

   To chyba najlepsza, jak do tej pory, publikacja pomocna w analizie Pisma Świętego, z jaką się spotkałam. W odbiorze i refleksji nad tekstem pomocne są na pewno tytuły, jakimi nazwane są poszczególne rozważania. Każdy z nich dokładnie odpowiada charakterowi biblijnej perykopy, temu co się w niej zawiera najważniejszego, np. Służyć z pokorą, Działalność Słowa w świecie, Jezus zna wszystkich ludzi czy Od tej chwili już nie grzesz. Jest to świetny pomysł, gdyż nasuwa od razu pewne skojarzenia i ukierunkowuje myśli na odpowiedni  tor. Oprócz tego, w  skupieniu  pomaga to, że poszczególne podrozdziały są krótkie, nie ma dłużyzn i bezużytecznego słowotoku, zasłaniającego sens rozważanej kwestii. Każdy fragment opatrzony jest masą odwołań do Biblii, Encyklik, Homilii i innych pism Jana Pawła II, a skorowidz znajduje się na końcu książki.
   Jednym słowem publikację warto mieć i studiować. To skarbnica wiedzy teologicznej, biblijnej ale przede wszystkim pełno w niej ważnych, pokrzepiających myśli, zapadających głęboko w serce.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz